Dok turisti čekaju u redu ispred pariske katedrale Notr Dam, arheolozi istražuju bogatu istoriju ispod njihovih nogu. Naime, iskopavanja su započeta u okviru projekta preuređenja trga ispred katedrale, koja je ponovo otvorena krajem 2024. godine nakon razornog požara iz 2019. godine. Ovaj projekat ima za cilj da trg postane hladnija i zelenija zona sa drvećem, što će pomoći Parizu da se prilagodi rastućim temperaturama.
Ispod površine, na dubini od četiri metra, tim stručnjaka otkriva slojeve prošlosti koji datiraju gotovo 2.000 godina unazad, od srednjovekovnog Pariza do rimskog grada Lutecije. U gradu sa bogatom istorijom kao što je Pariz, neophodno je da se svaki građevinski rad prethodno ispita i sačuva ono što se nalazi ispod zemlje. Zbog toga je deo platoa pretvoren u arheološku zonu iskopavanja, gde se tragovi prošlosti pojavljuju već na dubini od 50 centimetara.
Arheolozi svakodnevno izvode značajne nalaze, a neki dani donesu i do 15 sanduka artefakata. „Ovo je retka prilika da radimo na nečemu što će opipljivo doprineti istoriji Pariza“, izjavila je Lusi Altenburg, konzervatorka iz pariske arheološke službe. Dok se timovi spuštaju dublje, jasno su razdvojeni istorijski slojevi: srednjovekovni ostaci leže iznad merovinških i karolinških struktura, dok se ispod njih nalazi gusto naseljena rimska četvrt.
Među stotinama pronađenih predmeta su krčazi, čaše i keramički artefakti, od kojih su neki ostali gotovo netaknuti uprkos vekovima provedenim pod zemljom. „Retko se pronalazi kompletna keramika“, rekla je arheološkinja Valantin Brelu. Osim keramičkih predmeta, arheolozi su pronašli i novčić iz četvrtog veka sa likom rimskog cara Konstantina, što pomaže u preciznijem datiranju slojeva u kojima je otkriven.
U nekim fragmentima keramike primetne su blede crvenkaste oznake, ali njihovo značenje još nije razjašnjeno. Projekat preuređenja trga predviđa sadnju oko 160 stabala i uvođenje elemenata za rashlađivanje, kako bi se prostor učinio otpornijim na klimatske promene. Očekuje se da će veći deo radova biti završen do 2028. godine.
Dok arheolozi nastavljaju da istražuju, nadaju se da će moći da kopaju još dublje ispod rimskih slojeva, u potrazi za tragovima Gala, najstarijih poznatih stanovnika ovog područja. Ovi arheološki radovi nisu samo važni za razumevanje istorije Pariza, već i za očuvanje kulturnog nasleđa koje se nalazi ispod površine.
Za turiste koji se okupljaju ispred Notr Dama, ovo otkriće donosi poseban uvid u bogatstvo prošlosti. „Zbog ovoga Notr Dam deluje kao da je ponovo živ“, izjavila je Emili Karter, turistkinja iz Mančestera. „Dođete da vidite katedralu, a onda shvatite da se pod vašim nogama nalazi još jedan grad. To je gotovo još dirljivije“, dodala je ona.
Arheološka iskopavanja ispod Notr Dama tako postaju ne samo izazov za stručnjake, već i prilika za sve posetioce da dožive istoriju na jedan poseban način. Ova istraživanja podsećaju nas na bogatu kulturu i nasleđe koje Pariz nosi, dok istovremeno ukazuju na značaj očuvanja prošlosti u svetlu savremenih potreba i klimatskih promena. S obzirom na sve što je otkriveno do sada, može se reći da Pariz ne prestaje da iznenađuje, kako turiste, tako i arheologe, koji nastavljaju da otkrivaju nove slojeve bogate istorije ovog veličanstvenog grada.
