Tokom zaštitnih arheoloških iskopavanja na trasi železničke obilaznice oko Niša, na arheološkom lokalitetu Novosel otkriven je deo naselja i grobovi koji pripadaju starčevačkoj kulturi, čija se starost preliminarno procenjuje na 8.000 godina. Ove informacije objavio je niški Zavod za zaštitu spomenika, naglašavajući da ovi grobovi predstavljaju najstarije materijalne dokaze sahranjivanja na području Niša.
Istraživači ističu da bi, da nije bilo plana za izgradnju železničke obilaznice, otkriće naselja iz ranog bakarnog doba u ataru sela Malča ostalo neotkriveno. Prošle godine, na lokalitetu Orničje kod Malče, pronađen je rimski grob u središnjem delu praistorijskog rondela, koji je deo sistema rovova i palisada. Ova otkrića ukazuju na bogatu istoriju ovog prostora, koja datira još iz praistorijskih vremena.
Na mlađem naselju Novosel, istraživanja su započela u februaru, a rezultati su već doneli značajna otkrića. Preliminarna istraživanja su pokazala da je arheološki lokalitet Novosel višeslojan, što znači da obuhvata različite periode naseljavanja, uključujući eneolitski period, koji je hronološki povezan sa rondelom na lokalitetu Orničje. Osim toga, na ovom lokalitetu pronađeni su i grobovi iz srednjeg neolita, koji pripadaju starčevačkoj kulturi, kao i nalazi iz antičkog perioda.
Ova otkrića naglašavaju važnost arheoloških istraživanja u očuvanju i razumevanju kulturne i istorijske baštine Srbije. Zbog planiranih građevinskih radova, arheolozi imaju priliku da istražuju i dokumentuju neprocenjive kulturne resurse koji bi inače mogli biti uništeni.
Zavod za zaštitu spomenika u Nišu nastavlja sa radom na ovom lokalitetu, a očekuje se da će naredna istraživanja doneti još značajnijih saznanja o životu i običajima ljudi koji su živeli na ovom području pre više od osam milenijuma. Ova otkrića ne samo da doprinose razumevanju starčevačke kulture, već i šire slike o razvoju ljudske civilizacije na ovim prostorima.
Pored arheološkog značaja, ova otkrića mogu imati i turistički potencijal, jer bi mogla privući posetioce zainteresovane za istoriju i arheologiju. Takođe, lokalne vlasti i stručnjaci za kulturu mogu iskoristiti ova otkrića za edukaciju građana i promovisanje važnosti očuvanja kulturne baštine.
U svetlu ovih otkrića, lokalna zajednica može očekivati povećanu pažnju prema arheološkim istraživanjima i mogućnost razvoja novih projekata koji bi obogatili kulturnu ponudu Niša i okolnih područja. Na kraju, ovakva otkrića podsećaju nas na bogatu istoriju koju nosimo, kao i na obavezu da tu istoriju čuvamo za buduće generacije.
