Na današnji dan, 11. aprila 1948. godine, započela je izgradnja Novog Beograda, projekta koji će zauvek promeniti izgled glavnog grada Srbije. Ova opština danas slavi svoj 78. rođendan, dok je tadašnja slika tog prostora bila drastično drugačija – pretežno močvarno naselje koje je čekalo na transformaciju. Istoričar Nebojša Damjanović, u razgovoru za Euronews Srbija, osvrnuo se na značaj ove izgradnje, prvobitne prioritete i prve stanovnike tog novog dela grada.
Pre izgradnje Novog Beograda, vlasti Kraljevine Jugoslavije već su započele planiranje razvoja tog područja. Damjanović je objasnio da su se u tom trenutku gradile zgrade Starog sajmišta, a planovi su postojali i za dalju urbanizaciju. „Izgradnja je započela 1948. godine, ali je zapravo bila planirana još 1947. godine“, rekao je Damjanović, naglašavajući kako je Novi Beograd nastao kao deo velikih obnoviteljskih napora nakon razaranja u Drugom svetskom ratu.
Ono što je posebno zanimljivo jeste arhitektura koja je karakterisala Novi Beograd. Istoričar je istakao da su mnoge zgrade, uključujući zgradu Savezne vlade i hotel Jugoslavija, projektovane od strane zagrebačkih arhitekata. „U početku je zgrada Savezne vlade trebala da bude i zgrada Centralnog komiteta, jer se tada partija nije razdvajala od države. Ove zgrade su simbolizovale bratstvo i jedinstvo, jugoslovenstvo“, dodao je Damjanović.
Damjanović se osvrnuo i na doprinos omladinskih radnih brigada u izgradnji Novog Beograda. Ove generacije mladih ljudi, koji su se suočili sa posleratnim traumama, dali su svoj doprinos u izgradnji modernog društva. „Omladinci su gradili Novi Beograd, i on je danas simbol modernizma. Te generacije su izašle iz jednog strašnog rata, a posle rata je nastupio mir i gradilo se novo društvo“, istakao je on, naglašavajući koliko je poverenje u omladinu i radničku klasu u to vreme bilo važno.
U tom kontekstu, Damjanović je ukazao na ambiciju da se kroz Novi Beograd stvori nova slika društva. „Verovali su da menjaju društvo, ali i svet. Ljudi su dolazili sa svih strana Jugoslavije, a među prvima su bili službenici i oficiri, jer je Novi Beograd projektovan kao centar države i partijske vlasti“, rekao je on. Ovaj ambiciozni projekat uključivao je i ideju o Muzeju revolucije, koja, nažalost, nikada nije završena.
Izgradnja Novog Beograda bila je više od samo urbanizacije prostora; bila je to i simbol nade, obnove i zajedništva. Tokom tog perioda, mnogi su verovali da se stvara novo, bolje društvo, oslobođeno strahota rata. Damjanović je završio svoj pregled rekavši da je Novi Beograd projektovan kao centar vlasti za celu Jugoslaviju, što dodatno naglašava njegov značaj u istorijskom kontekstu.
Danas, 78 godina nakon početka izgradnje, Novi Beograd je postao jedno od najvažnijih urbanih središta u Srbiji, poznato po svojoj modernoj arhitekturi i infrastrukturnim rešenjima. Od močvarnog naselja do dinamične urbane sredine, transformacija je zapanjujuća i simbolizuje snagu i otpornost zajednice koja je radila zajedno na izgradnji svog grada. U ovoj godini, Novi Beograd nastavlja da se razvija, istovremeno čuvajući sećanje na svoje korene i istoriju koja ga oblikuje.
