Akademik Sava Halugin, istaknuti vajar i slikar, preminuo je 23. aprila 2024. godine u Subotici u 81. godini života. Ova tužna vest objavljena je od strane Srpske akademije nauka i umetnosti (SANU), koja je istakla da je Halugin bio jedan od najznačajnijih umetnika u Srbiji, a njegov odlazak predstavlja veliki gubitak za srpsku i svetsku umetnost i kulturu.
Sava Halugin rođen je u Novom Kneževcu, a svoju umetničku karijeru započeo je nakon završetka više pedagoške škole u Novom Sadu 1968. godine, gde je studirao likovnu umetnost. Godine 1972. diplomirao je na Fakultetu likovnih umetnosti u Beogradu, na Vajarskom odseku, a 1978. godine je stekao zvanje magistra likovne umetnosti, specijalizujući se u vajarstvu.
Tokom svoje karijere, od 1980. do 1994. godine, Halugin je bio slobodni umetnik u Beogradu, a 1994. godine započeo je predavanje na Pedagoškoj akademiji u Subotici, gde je učio metodiku likovnog vaspitanja sa praktičnom nastavom. Njegova stručnost i posvećenost obrazovanju doprineli su razvoju mnogih mladih umetnika.
Halugin je 1994. godine objavio monografiju „Zemlja i metal“ koja je dostupna na srpskom i engleskom jeziku, a njegovo umetničko delo izlagano je na brojnim samostalnim i kolektivnim izložbama, kako u Srbiji, tako i u inostranstvu. Njegove skulpture i umetnički radovi nalaze se u kolekcijama Muzeja savremene umetnosti u Beogradu, Narodnog muzeja Srbije, Savremene galerije u Subotici, SANU, kao i u mnogim privatnim kolekcijama. Pored toga, njegova dela su postavljena u javnim prostorima u gradovima poput Subotice, Novog Sada, Kikinde i Sombora.
Halugin je 2018. godine izabran za dopisnog člana SANU, a 2024. godine postao je redovni član. Takođe, bio je aktivan član Akademijskog odbora za visoko obrazovanje, a 2023. godine u Galeriji SANU održana je izložba pod nazivom „Sava Halugin: Poziv na oduševljenost“.
U njegovom opusu mogu se izdvojiti dve značajne celine. Prva, koja se fokusira na radove u kamenu, trajala je skoro 20 godina i obeležila je njegov početak stvaralaštva. Druga celina, koja se oslanja na bronzu kao materijal, omogućila mu je da istražuje nove pristupe i tehnike u svom radu od sredine osamdesetih do danas. Halugin je u svojim crtežima i slikama otkrivao kvalitet jezika i esencijalna stanja kreativnog bića, dok su njegovi vajarni radovi predstavljali sintezu osnovnih tokova srpske moderne skulpture, obuhvatajući stilove od ekspresionizma do nadrealizma.
Umetnički pristup Halugina karakteriše dinamična artikulacija skulpturalnih kompozicija, kao i modelovanje asocijativnih bronzanih oblika koji su u sebi nosili osobene asocijacije. Tokom svoje karijere, Halugin je osvojio brojne nagrade, uključujući Oktobarsku nagradu grada Subotice 1988. godine, nagradu „Oktobarskog salona“ za skulpturu 1995. godine, i prvu nagradu na pozivnom konkursu za izradu figure Mihajla Pupina u Novom Sadu 2010. godine.
Sava Halugin ostavlja iza sebe bogat umetnički opus koji će trajati i inspirisati buduće generacije umetnika. Njegova dela, koja se odlikuju dubokom emotivnošću i inovativnošću, oslikavaju njegovu posvećenost umetnosti i kulturi. Njegova umetnost će zauvek ostati deo srpske kulturne baštine, a sećanje na njega kao jednog od najznačajnijih umetnika u istoriji Srbije neće izbledeti. Haluginova sposobnost da istražuje i razvija nove umetničke izraze učinila ga je važnim stvaraocem čije će delo biti cenjeno i u budućim decenijama.
