Beograd je nedavno bio domaćin dodele prestižne nagrade „Beogradski pobednik“ za najbolji roman objavljen u 2025. godini. Ova nagrada, koja se dodeljuje u svrhu promovisanja književnosti i isticanja značajnih dela savremene proze, ove godine je pripala romanu „Bekos“ autora Enesa Halilovića, u izdanju Lagune. Odluku je donelo stručno veće na čelu sa članovima žirija koji su na završnoj sednici razmotrili sedam knjiga u najužem izboru.
Žiri je na konferenciji za novinare u Biblioteci grada Beograda istakao da su pored „Bekosa“, u završnom krugu takmičenja bili i roman „Ulm“ Bojana Vasića. Članovi žirija, među kojima su bili Predrag Petrović, Vesna Trijić, Slađana Ilić i Nataša Anđelković, jednoglasno su glasali za Halilovićev roman, dok je Petar Pijanović svoj glas dao romanu „Ulm“.
„Bekos“ se odlikuje neobičnim prepletom ispovednog i dokumentarnog, bajkovitog i poetskog, te čitatelja uvodi u surovo podneblje Pešterske visoravni, smešteno na prelazu između prošlog i ovog veka. Žiri je primetio da Halilovićev roman ima polifonijsku naraciju koja se ostvaruje kroz tri glasa. Ova struktura osvetljava duboke ponore ljudskih sudbina, nesreća i večnog zla. U romanu, iako su neki junaci i zapleti inspirisani stranicama crne hronike, njihova sudbina dobija svetlost antičkih tragedija i arhetipskih figura.
U svojoj oceni, žiri je istakao kako se „suočenje sa zlom“ u „Bekosu“ manifestuje kroz pitanje kako o njemu pripovedati, kako pronaći jezički izraz i simboličko uobličenje. Junaci Halilovićevog dela, u naglašenoj potrebi da pričaju, tragaju za utehom i izbavljenjem iz „balkanske proklete avlije“. Ova potraga za značenjem i razumevanjem zla u svetu u kojem žive, čini roman izuzetno aktuelnim i relevantnim.
Žiri je takođe naglasio da se u „Bekosu“ prepoznaje autentična poetika koja se suočava sa izazovima savremene književnosti i društva kroz inovativno pripovedanje. Ova svojstva, zajedno sa dubinom i složenošću likova, doprinose tome da roman postane ne samo književno delo, već i socijalna kritika koja poziva na razmišljanje o ljudskoj prirodi, društvenim normama i moralnim dilemama.
Pored „Bekosa“, u najužem izboru za nagradu nalazili su se i romani „Frau Beta“ Laure Barne, „Razgovori s Vješticom“ Vladimira Vujovića, „Lusi“ Bojana Savića Ostojića, „Letnjikovac“ Marka Todorovića i „Humano preseljenje“ Vide Crnčević Basare. Ovi naslovi takođe predstavljaju značajne doprinose savremenoj srpskoj književnosti, s različitim temama i stilovima pripovedanja.
Dodela nagrade „Beogradski pobednik“ ne samo da naglašava vrednost književnosti, već i doprinosi popularizaciji autora i njihovih dela. Ovakvi događaji pomažu u očuvanju kulture čitanja i podržavaju savremene pisce da nastave sa svojim radom i doprinosom književnoj sceni. U vremenu kada se čitanje često stavlja u drugi plan, ovakve nagrade postaju još značajnije, služeći kao podsticaj i inspiracija za nove generacije pisaca.
Kao što se može primetiti, roman „Bekos“ ne samo da je osvojio prestižnu nagradu, već je i otvorio diskusiju o važnim temama koje se tiču ljudske sudbine, zla i načina na koje se možemo suočiti sa sopstvenim demonima. Halilovićev rad može poslužiti kao inspiracija mnogima koji teže razumevanju složenosti ljudske prirode i društvenih odnosa.
